أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

374

قانون ( فارسى )

اگر سلعه بزرگ بود و بيرونش آوردى ، در همان روز عمل كردن جايش را پر از پنبه كرده و داروى معالج استعمال كن ! » يادآور مىشوم در هر نوع عمل كردن هر نوع از سلعه - كوچك باشد يا بزرگ - بايد تا جايى كه امكان دارد كيسهء سلعه را تمام و كمال بيرون آورى ؛ حتى اگر وسيله ابزار جراحى قلاب مانند هم باشد نبايد چيزى را باقى بگذارى . و همچنانكه سابقا تذكر داديم اگر كمترين چيزى از آن در داخل بماند باز سلعه مىشود . و باز چنان كه گفتيم اگر ممكن نشد همهء كيسه را دست نخورده بيرون بياورى و عمليات جداسازى كيسه از گوشت را انجام دادى و احيانا چيزى را ناگزير بيرون نياوردى ، داروى تندمزاج را استعمال كن تا به كلى ريشه‌كن مىشود و سرانجام جاى ريشه‌كن شده را با روغن گاوى چرب كن ! اگر خراج يا واضح‌تر بگوييم دمل سلعه از نوع عسلى بود ، يعنى شل و به قوام عسل بود ، بايد وقتى كه مىخواهى آن را بيرون بياورى ، بسيار مواظب باشى كه كيسهء فراگيرندهء ورم ابدا سوراخ و دريده نشود ؛ كه اگر كيسه دريده شود ، دربرگرفته‌اش بسيار دشوار بيرون مىآيد . اگر احيانا با اين همه مواظبت و دقت كه به عمل مىآورى كيسه دريد ، بايد آن‌قدر از مادهء ورم - كه در آن مانده است - كيسه را بخيه بزنى و قسمتى را كه بركنده‌اى جمع كرده و محكم ببندى . و اگر به حد زياد از اين دريدگى مادهء ورم‌زا پراكنده شد ، بايد در تقويت نيروى طبيعى بيمار كوشش فراوان كنى . بايد وقتى كه مىخوابد مواظبش باشند ، زيرا احتمال دارد كه غش كند و بايد همان علاج را در موردشان به كار ببرى كه با كسانى كه بيم غش كردن را در آنها احساس مىكنى به كار مىبرى . كسانى هستند كه در اثر بيمارى ابتلا به ورم - كه شديد باشد - يا به دليل مزاج طبيعيشان در حالتى هستند كه اين پوست‌كنى و بيرون آوردن كيسهء مادهء ورم را تحمل نمىكنند و حتى تحمل داروى تندمزاج را هم ندارند ؛ كه در اين صورت ناگزير بايد تنها شق كردن پوست صورت گيرد . در علاج چنين كسانى بايد پوست بالاى ورم را بركنى و چندان را كه از كيس مىتراود بيرون دهى و ابدا كارى به خود كيس نداشته باشى . هر روز كه مقدار جمع شده در كيسه را بيرون مىدهى ، روغن حيوانى به حالت ولرم را در كيسه بريز . كه با اين روش كيسه متعفن مىشود و خود به خود بيرون مىآيد . اگر ورم سلعه از جنس عسلى شهدى باشد ، يعنى قوامش از قوام عسل عادى و همراه موم كم‌مايه‌تر باشد . اوّل چيزى گرم‌كننده بر آن ببند و بعد از آن مويز تهى شده از هسته را بكوب و بر ورم بگذار ! اگر پوست بالاى ورم را بركنى و مرهم بگذارى بهتر است . اگر پوست كنى بالاى ورم به آسانى صورت نگرفت و داروى تندمزاج و قوى خواست ، از داروهاى زير استفاده كن : آهك ، صابون ، خاكستر و غيره كه در علاج خراجها ذكر شدند و گفتيم خوب تركاننده‌هايى هستند .